szukaj
Materiały filmowe Zobacz więcej
DSC_2085

DSC_2085

Data: 10.01.2011

W najnowszym numerze
W najnowszym numerze
REKLAMA
szukaj

Dlaczego warto stosować szczepionki skojarzone

Choroby zakaźne i epidemie z nimi związane towarzyszą nam od lat. W walce z nimi pierwszoplanową rolę odgrywają szczepienia ochronne, prowadzone na szeroką skalę. Pomimo to na świecie pojawiają się coraz to nowe patogeny, wywołujące niejednokrotnie groźne choroby zakaźne. Z kolei zagrożenia, które, wydawałoby się, nie powinny już stanowić problemu, ponownie wymykają się spod kontroli i przypominają o sobie w postaci coraz częściej pojawiających się zachorowań, np. na błonicę, krztusiec,odrę, grypę czy ostatnio polio.


Sytuacja taka wymusza stałą pracę nad szczepionkami ochronnymi – zarówno pod względem technologii produkcji (szczepionki o właściwej immunogenności i dobrym profilu bezpieczeństwa), jak i ochrony przed różnymi groźnymi patogenami .Szczepionki są preparatami do uodpornienia czynnego, zawierającymi określony rodzaj lub rodzaje antygenów, które po wprowadzeniu do organizmu uodparniają go na zakażenie wywołane jednym lub wieloma drobnoustrojami chorobotwórczymi.

 

Założeniem szczepień jest immunizacja ustroju antygenami zawartymi w szczepionce po to, aby po ekspozycji na drobnoustrój chorobotwórczy doszło do indukcji swoistych komórkowych i humoralnych mechanizmów odpornościowych. Innymi słowy – szczepionki dają możliwość wytworzenia odporności wobec chorób bez przechorowania ich. Szczepimy, aby uniknąć chorób zakaźnych, zmniejszyć ryzyko ich ciężkiego przebiegu lub groźnych powikłań, a nawet zgonu.


Odporność indywidualna i zbiorowa


Skuteczna szczepionka to taka, która prawidłowo podana osobie podatnej chroni ją przed zakażeniem, jakie może nastąpić w przypadku narażenia na czynnik zakaźny. Poza ochroną indywidualną osób zaszczepionych, przeprowadzone szczepienia zmniejszają liczbę osób chorych w populacji, a wśród osób zdrowych – liczbę podatnych, tym samym zmniejszając prawdopodobieństwo narażenia na zakażenia. Powszechność szczepień chroni więc także te osoby, które ze względów medycznych nie mogą być zaszczepione w danej chwili (np. wszyscy chorujący przewlekle w fazie zaostrzeń choroby, chorzy na nowotwory).


Niestety jest coraz więcej osób, które nie są szczepione nie ze względów zdrowotnych, ale w związku z ruchami antyszczepionkowymi. Ruchem antyszczepionkowym jest każde działanie, które zmierza do zaniechania szczepień i zahamowania wszelkich działań zmierzających do ich indywidualnego oraz masowego stosowania.


Warunkiem skuteczności szczepień jest wysoki odsetek populacji zaszczepionej. Ze względu na istniejące zagrożenie zachorowaniem nietrudno było to osiągnąć. Rezultatem prowadzonych programów szczepień było radykalne obniżenie liczby zachorowań i zgonów z powodu groźnych i rozpowszechnionych chorób zakaźnych. W miarę upływu czasu efekty ochronne szczepień są dobrze widoczne w postaci eliminacji choroby lub znacznego jej ograniczenia. W przypadku zaszczepienia wysokiego odsetka podlegających szczepieniu osób (powyżej 80%, czasem 90%) dochodzi do powstania odporności gromadnej. Wówczas chronione przed zachorowaniem są osoby, które z różnych względów nie poddały się szczepieniu. Niestety z biegiem czasu wzrasta populacja osób nie szczepionych, czego konsekwencją jest ponowny wzrost liczby zachorowań, czasem nawet w postaci epidemii.


Obowiązkowe i zalecane

 

W Polsce program szczepień obejmuje szczepienia obowiązkowe dzieci i młodzieży oraz osób narażonych w sposób szczególny na zarażenia, a także szczepienia zalecane. Program szczepień ochronnych ogłaszany jest corocznie przez Ministerstwo Zdrowia – wskazane w nim są szczepienia obowiązkowe, tj. finansowane przez Państwo oraz szczepienia zalecane, które nie są finansowane ze środków znajdujących się w budżecie Ministra Zdrowia. Kalendarz szczepień jest modyfikowany w zależności od sytuacji epidemiologicznej kraju oraz zaleceń WHO.


Szczepionki wysokoskojarzone


Ze względu na znaczną ilość szczepionek (a co za tym idzie wkłuć), koniecznych do podania zwłaszcza u dzieci z najmłodszych grup wiekowych, opracowane zostały preparaty wysokoskojarzone, tj. pięcio- i sześciowalentne (czyli w uproszczeniu takie, które w jednej ampułce zawierają kilka prostszych szczepionek). Szczepionki wysokoskojarzone od lat są stosowane na świecie i mają swoje udokumentowane zalety. Liczne badania dowodzą ich dobrej jakości pod względem immunogenności oraz bezpieczeństwa.


Skuteczność, czyli poziom ochronnych przeciwciał powstałych po szczepieniu, po zastosowaniu szczepionek wysokoskojarzonych jest porównywalna do skuteczności szczepionki monowalentnej (pojedynczej), wchodzącej w skład skojarzonej. Porównywalny jest także poziom odczynowości poszczepiennej, czyli reakcji niepożądanych, które mogą wystąpić po szczepieniu. Nieuzasadnione są także obawy przed przeciążeniem układu odpornościowego przy jednoczesnym podaniu wielu antygenów. Wykonanie szczepienia uodparniającego przed kilkoma chorobami w jednym zastrzyku nie powoduje przeciążenia systemu immunologicznego dziecka, bowiem do odpowiedzi na szczepienie zaangażowane jest wtedy ok. 0,1 proc. układu odpornościowego. Rozwój technologii i medycyny pozwolił zredukować liczbę składników (alergenów) w nowoczesnych szczepionkach i dlatego, choć uodparniają one przed wieloma chorobami naraz, to zawierają ok. 300 razy mniej antygenów w porównaniu do bezpłatnej starszej szczepionki zawierającej pełnokomórkową komponentę krztuśca.

 

Zalety szczepionek skojarzonych


Wprowadzenie szczepień wysokoskojarzonych ogranicza liczbę iniekcji, a co za tym idzie, powoduje mniejsze narażenie dziecka na ból, stres i dyskomfort związany z samym zabiegiem. Szczepionka sześciowalentna redukuje ilość iniekcji z 17 do 8 u dzieci w ciągu pierwszych dwóch lat życia. Umożliwia to w związku z tym uproszczenie schematów szczepień oraz ułatwia realizację programów szczepień ochronnych, poprawiając jednocześnie ich akceptację.

 

Szczepionki wysokoskojarzone dają także możliwość jednoczesnego stosowania z wieloma innymi szczepionkami pediatrycznymi. Decydując się na podanie szczepionki wysokoskojarzonej, podajemy dziecku także mniej środków konserwujących i stabilizujących oraz adiuwantów obecnych w każdej szczepionce, a niezbędnych do jej właściwego działania. Dzięki zmniejszeniu liczby wizyt oszczędzany jest także czas opiekunów. Jedyną negatywną stroną szczepionek wysokoskojarzonych jest ich wysoki koszt. Obecnie w wielu krajach szczepionki wysokoskojarzone stały się standardem w codziennej praktyce , co w znaczący sposób wpłynęło na wzrost liczby osób skutecznie zaszczepionych.


Na polskim rynku dostępne są dwie sześciowalentne szczepionki:


• szczepionka Infanrix hexa firmy GSK, stosowana w Polsce od 2004 roku,
• szczepionka Hexacima firmy Sanofi Pasteur, stosowana w Polsce od 2013 roku.

 


W obydwu przypadkach bezpieczeństwo u niemowląt, dzieci urodzonych przedwcześnie oraz małych dzieci zostało potwierdzone w badaniach klinicznych.
Około 40 proc. polskich rodziców wybiera szczepienia bezpłatne, pozostali decydują się na szczepienia płatne, wykonywane nowoczesnymi, skutecznymi ,bezpiecznymi szczepionkami wysokoskojarzonymi. Należy także podkreślić, że większa liczba dawek WZW B nie powoduje żadnych negatywnych następstw zarówno w zakresie bezpieczeństwa szczepienia, jak i jego skuteczności.


Podsumowanie


Firmy farmaceutyczne produkujące szczepionki stale udoskonalają technologię produkcji. Współcześnie wytwarzane szczepionki cechują się wysoką immunogennością, selektywnością oraz pobudzeniem ukierunkowanej i trwałej odpowiedzi immunologicznej, co powoduje, że szczepionka z jednej strony chroni osobę zaszczepioną w wyniku powstania swoistej odporności ,a z drugiej zmniejsza ryzyko transmisji drobnoustroju na osoby nieszczepione. Im większa część populacji jest zaszczepiona, tym mniejsze jest ryzyko rozprzestrzeniania się drobnoustroju i wywoływania zachorowania wśród osób wrażliwych. Niezbędne w celu opracowania skutecznych szczepionek przeciwko chorobom zakaźnym są dokładne dane epidemiologiczne i mikrobiologiczne. Służą one temu, aby dokładnie określić cechy drobnoustroju krążącego, jego zmiany naturalne czy też indukowane przez prowadzenie szczepień. W ten sposób można lepiej dopasować szczepionkę do istniejących, ale nieustannie zmieniających się potrzeb epidemiologicznych i mikrobiologicznych. Zwiększa się również prawdopodobieństwo, że szczepionka będzie skutecznie chronić przed zachorowaniem.
 

źródło: lek. med. Dorota Moroz-Ładniak, pediatra
Data dodania: 2017-06-20 11:36:09
Data modyfikacji: 2017-06-23 14:32:58
Oceń
  • Currently 1.5/5 Stars.
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Wyślij znajomemu
Wyślij znajomemu
Wpisz adres e-mail osoby, do której chcesz wysłać informacje.

Informacja

Zaloguj się aby dodać komentarz.



REKLAMA
 
 
ISSN 2083-7852
Projekt i realizacja
UNIA EUROPEJSKA

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.