szukaj
Materiały filmowe Zobacz więcej
DSC_2085

DSC_2085

Data: 10.01.2011

W najnowszym numerze
W najnowszym numerze
REKLAMA
szukaj

Epidemiologia zakażeń meningokokowych

Zakażenie meningokokowe

 

Do zakażeń meningokokowych należą jednostki chorobowe wywoływane przez gram-ujemną bakterię Neisseria meningitidis, którą nazywa się inaczej meningokokiem. Neisseria meningitidis występuje wyłącznie u człowieka. Około 10% ludności jest nosicielami meningokoków, które zasiedlają się w jamie nosowo-gardłowej i nie powodują objawów chorobowych. Do zakażenia dochodzi zazwyczaj drogą kropelkową albo przez kontakt z osobą chorą lub nosicielem, np. podczas pocałunków. Na zakażenie meningokokami są narażeni wszyscy, niezależnie od płci czy wieku. Jednak najwięcej zachorowań odnotowuje się u niemowląt, dzieci i młodzieży do 19. roku życia [2, 3–6].


Za ponad 90% zakażeń występujących na całym świecie odpowiadają szczepy meningokoków z następujących grup serologicznych: A, B, C, W-135 oraz Y. Występowanie i dominacja określonych grup serologicznych meninogokoków jest zależna m.in. od położenia geograficznego [5–7]. Oto jakie szczepy gdzie dominują [8, 9]:
w Europie – serogrupy B, C, W-135 oraz Y;
‒ w Afryce – serogrupy A, W-135, C oraz X;
‒ w Ameryce Południowej, a także Australii – serogrupy B, C i W-135;
‒ w Ameryce Północnej – serogrupy B, C, Y i W-135;
‒ w Azji – serogrupy A, C i W-135.

 

Dlaczego zakażenie meningokokowe jest niebezpieczne?

 

Zakażenie meningokokowe zazwyczaj rozwija się jako ostre i ciężkie zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i (lub) sepsa meningokokowa. Do innych chorób wywołanych meningokokami zalicza się: zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie nagłośni i zapalenie stawów [3, 5, 10].


Diagnostyka w kierunku zakażeń meningokokowych sprawia trudność, ponieważ pierwsze objawy mogą wskazywać na niegroźne infekcje dróg oddechowych [10].


W wyniku zakażenia meningokokowego przy braku zastosowania odpowiedniego leczenia dochodzi do zgonu u około 50% osób chorych. Natomiast śmiertelność z powodu inwazyjnej choroby meningokokowej w grupie poddanej antybiotykoterapii zawiera się w przedziale od 10% do 15% [10, 11].


Przebycie inwazyjnej choroby meningokokowej wiąże się z szeregiem powikłań zdrowotnych. U około 20% osób, które zostały wyleczone, występują napady padaczkowe, niedosłuch, utrata wzroku, martwica tkanek lub konieczność amputacji kończyn [2, 5, 12].

 

Inwazyjna choroba meningokokowa w statystykach

 

Inwazyjna choroba meningokokowa stanowi największy problem w tzw. meningokokowym pasie (ang. meningitis belt), który obejmuje 22 kraje w Afryce Subsaharyjskiej – od Senegalu po Etopię. Zapadalność w tzw. meningokokowym pasie w porze suchej (w okresie od grudnia do czerwca) często sięga 1000 przypadków na 100 000 mieszkańców. W krajach rozwiniętych zapadalność na inwazyjną chorobę meningokokową znajduje się w przedziale od 0,3 do 3 przypadków na 100 000 mieszkańców rocznie [8, 10, 13].


Według danych European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) w 2016 roku w Europie odnotowano 3280 przypadków inwazyjnej choroby meningokokowej, co daje ogólną zapadalność 0,64 na 100 000, zbliżoną do zapadalności z 2015 roku (0,61 na 100 000). Do krajów europejskich o najwyższej zapadalności zalicza się Litwę, Irlandię, Cypr, Maltę oraz Wielką Brytanię (ze wskaźnikiem powyżej 1 na 100 000) [1].


Mimo że w Europie od 2006 roku odnotowuje się spadek liczby zachorowań spowodowanych meningokokiem typu B, to ten serotyp stanowi nadal główną przyczynę inwazyjnej choroby meningokokowej. W 2016 roku meningokoki z grupy B odpowiadały za 54% zachorowań w regionie europejskim, zwłaszcza wśród dzieci poniżej 4. roku życia. Drugim dominującym serotypem pod względem zapadalności jest meningokok typu C – przypada na niego 16% zachorowań. Na trzecim miejscu znajduje się serotyp W-135 (15%), przy czym w ostatnich latach wzrasta liczba zachorowań wywołanych tym czynnikiem [1].


Na tle innych krajów europejskich Polskę charakteryzuje mała zapadalność na inwazyjną chorobę meningokokową: 0,53 na 100 000 w 2017 roku. Według podziału na grupy serologiczne odnotowano najwięcej zachorowań z powodu meningokoków typu B (66%) i C (27%). Za pozostałe zachorowania były odpowiedzialne typy W-135 oraz Y lub serotyp zakażenia meningokokowego nie został określony [14].


W Polsce największa zapadalność została odnotowana u dzieci poniżej 1. roku życia (11,72 na 100 000). W tej grupie wyraźniej niż w populacji ogólnej zaznacza się dominacja serotypu B: odpowiadał on za ponad 70% przypadków inwazyjnej choroby meningokokowej niemowląt [2, 14].

 

Piśmiennictwo:
1. https://ecdc.europa.eu/en/meningococcal-disease/surveillance-and-disease-data/atlas [25.11.2018]
2. http://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/meningokoki/ [25.11.2018]
3. Irving W., Boswell T., Aldeen D. Mikrobiologia medyczna. Krótkie wykłady, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008
4. Centers for Disease Control and Prevention. Rotavirus/Symptoms, https://www.cdc.gov/meningococcal/index.html [25.11.2018]
5. Pink Book’s Chapter on Meningococcal Disease, https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/mening.html [26.11.2018]
6. Liberski P.P. (red.). Choroby zakaźne układu nerwowego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2015
7. Bernatowska E., Grzesiowski P. Szczepienia ochronne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2015
8. Hedari C.P., Khinkarly R.W., Dbaibo G.S. Meningococcal serogroups A, C, W-135, and Y tetanus toxoid conjugate vaccine: A new conjugate vaccine against invasive meningococcal disease, Infection and Drug Resistance 2014; 7: 85–99
9. Invasive Meningococcal Disease – Serogroup distribution, 2018, http://www.who.int/emergencies/diseases/meningitis/serogroup-distribution-2018.pdf?ua=1 [26.11.2018]
10. Heczko P.B., Wróblewska M., Pietrzyk A. Mikrobiologia lekarska, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2014
11. http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs141/en/ [26.11.2018]
12. Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologiczna w m. st. Warszawie: Inwazyjna Choroba Meningokokowa - Profilaktyka zakażeń meningokokowych, Warszawa 2016, https://gis.gov.pl/zdrowie/choroby-zakazne/288-meningokoki [26.11.2018]
13. Travelers’ Health: Yellow Book – Chapter on Meningococcal Disease, https://wwwnc.cdc.gov/travel/yellowbook/2018/infectious-diseases-related-to-travel/meningococcal-disease [26.11.2018]
14. KOROUN: Inwazyjna choroba meningokokowa (IChM) w Polsce w 2017 roku, http://koroun.edu.pl/wp-content/uploads/2018/08/ICHM2017.pdf [26.11.2018]

źródło: PZWL, oprac. Kinga Kalita-Kurzyńska
Data dodania: 2018-11-27 12:22:20
Data modyfikacji: 2018-11-28 09:15:50
Oceń
  • Currently 1.5/5 Stars.
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Wyślij znajomemu
Wyślij znajomemu
Wpisz adres e-mail osoby, do której chcesz wysłać informacje.

Informacja

Zaloguj się aby dodać komentarz.



REKLAMA
 
 
ISSN 2083-7852
Projekt i realizacja
UNIA EUROPEJSKA

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.