EDTNA/ERCA działalność naukowa i edukacyjna

Współczesne pielęgniarstwo nefrologiczne to złożony zestaw działań, w którym ważną rolę odgrywają nie tylko wiedza naukowa i sprawności techniczne, ale także ich ścisłe powiązanie z doświadczeniem i odpowiedzialnością za wykonywaną pracę.

 

Praca pielęgniarek nefrologicznych stanowi ważne ogniwo w procesie terapii nerkozastępczej, a od ich profesjonalizmu zależy skuteczność i bezpieczeństwo leczenia.

 

Podejmując działania edukacyjne, przyczyniają się do podniesienia świadomości zdrowotnej pacjenta i aktywizują go do działań prozdrowotnych.

 

W krajach, w których rozwój pielęgniarstwa nefrologicznego rozpoczął się najwcześniej, pielęgniarki umocniły swoją pozycję praktyków specjalistów w różnych działach opieki nefrologicznej.

 

Dynamiczny rozwój specjalizacji mógł nastąpić dzięki ciężkiej pracy, ale również dzięki zintegrowaniu się pielęgniarek nefrologicznych i wykorzystaniu międzynarodowej płaszczyzny wymiany doświadczeń.

 

W 1971 r. w Monachium powstało Europejskie Towarzystwo Pielęgniarek Dializacyjnych i Transplantacyjnych (The European Dialysis and Transplant Nurses Association EDTNA).

 

Jego celem stało się zachęcanie do czerpania z bogatego dorobku i doświadczenia opartego na solidnych podstawach naukowych, co może przynieść wymierne korzyści w budowaniu nowoczesnego wizerunku pielęgniarstwa nefrologicznego.

 

Początkowo Towarzystwo skupiało wyłącznie pielęgniarki nefrologiczne, jednak wielość aspektów opieki nefrologicznej spowodowała konieczność włączenia do organizacji przedstawicieli innych specjalności.

 

W 1985 r. dokonano zmian statutowych, które umożliwiły akces do organizacji innych pracowników oddziałów nefrologicznych (techników, dietetyków, pracowników socjalnych), a organizacja jako wielozadaniowe stowarzyszenie przyjęła nazwę EDTNA/ERCA (European Dialysis and Transplant Nurses Association/European Renal Care Association).

 

Pielęgniarki nefrologiczne stanowią 67% jej członków.

 

EDTNA/ERCA ma zasięg ogólnoświatowy, skupia ponad 5000 członków z 75 krajów i w ciągu ostatnich lat zyskało rangę jednego z najważniejszych forów wymiany informacji i doświadczeń w dziedzinie pielęgniarstwa nefrologicznego.

 

Członkowie Towarzystwa rekrutują się z krajów Europy, USA, Kanady, Australii, Azji i Afryki.

 

Zadaniem EDTNA/ERCA jest przede wszystkim aktywne wspieranie pielęgniarek nefrologicznych w kształtowaniu i umacnianiu nowej roli zawodowej w ich krajach.

 

Pielęgniarki nefrologiczne z krajów wysoko uprzemysłowionych już dawno doceniły korzyści płynące z przynależności do Towarzystwa, a swoje członkostwo postrzegają jako integralną część rozwoju zawodowego.

 

Najliczniej reprezentowane kraje członkowskie EDTNA/ERCA i Polska: 1. Grecja, 2. Hiszpania, 3. Wielka Brytania, 4. Włochy, 5. Czechy, 6. Belgia, 7. Austria, 8. Polska (dane z września 2009 r.).

 

Z powodu szybkich i często nieprzewidywalnych zmian, charakteryzujących leczenie nerkozastępcze, poszczególne aspekty pielęgniarstwa nefrologicznego stają się coraz bardziej złożone.

 

Międzynarodowa organizacja stawia sobie więc za zadanie ciągłe podwyższanie poziomu i jakości opieki świadczonej pacjentowi i jego rodzinie, promowanie wśród członków stałego rozwoju zawodowego przez edukację i wymianę doświadczeń, prowadzenie badań naukowych i opracowywanie na ich podstawie nowych standardów w opiece nefrologicznej.

 

Stały dostęp do najnowszych informacji w dziedzinie nefrologii zapewnia członkom EDTNA/ERCA „Biuletyn Informacyjny” (od niedawna tłumaczony również na polski), „Journal of Renal Care” (kwartalnik naukowy), dyskusje panelowe, programy edukacyjne oraz na bieżąco aktualizowana strona internetowa www.edtnaerca.org.

 

Od początku swojego istnienia Towarzystwo dbało o profesjonalny rozwój poszczególnych grup zawodowych skupionych wokół nefrologii; dzięki temu ci specjaliści mogą rozwijać własne dziedziny w zastosowaniu do nefrologii.

 

Specjalny oddział badań naukowych zajął się opracowywaniem standardów w opiece nefrologicznej.

 

Wkład pielęgniarek z wielu krajów doprowadził w 1995 r. do opublikowania przez EDTNA/ERCA „Europejskich standardów w klinicznym pielęgniarstwie nefrologicznym”.

 

Dokument ten włączono do podyplomowych studiów specjalizacyjnych w pielęgniarstwie nefrologicznym równolegle w większości krajów członkowskich.

 

Standardy były jedną z pierwszych publikacji tego typu na świecie, ich wprowadzenie do codziennej praktyki spowodowało ujednolicenie i uporządkowanie zasad opieki pielęgniarskiej w nefrologii.

 

W następnych latach opublikowano m.in. „Przewodnik dietetyczny”, „Podstawy pielęgniarstwa nefrologicznego w Europie”, „Przewodnik dla techników”, „Przewodnik dla pracowników socjalnych” oraz dwutomowy „PChN – przewodnik w praktyce pielęgniarskiej” (tom I: 1-3 stadium PChN, tom II: 4-5 stadium PChN).

 

Ostatnie publikacje to: „Dializa otrzewnowa”, „Transplantacja nerek” oraz „Niedokrwistość w PChN”.

 

Wszystkie pozycje firmowane przez EDTNA/ERCA są wykorzystywane w codziennej opiece nad pacjentami nefrologicznymi w szpitalach całej Europy.

 

Działalność Towarzystwa to również zaangażowanie w międzynarodowe programy badawcze, które są prezentowane podczas corocznej konferencji naukowej.

 

Do priorytetów EDTNA/ERCA należy współpraca z towarzystwami skupiającymi pielęgniarki nefrologiczne w krajach członkowskich (np. Amerykańskie Towarzystwo Pielęgniarek Nefrologicznych – American Nephrology Nurses’ Association ANNA, Brytyjskie Towarzystwo Nefrologiczne – British Renal Society BRS i in.).

 

Towarzystwo uczestniczy w pracach Międzynarodowej Rady Pielęgniarek (ICN), Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz Wspólnoty Europejskiej (European Community EC).

 

Tempo przemian w medycynie i technologiach medycznych sprawia, że duże znaczenie ma ciągłe kształcenie pielęgniarek w czasie pracy i świadome samokształcenie w ciągu całego życia zawodowego.

 

Różnorodne formy działalności Europejskiego Towarzystwa Pielęgniarek Dializacyjnych i Transplantologicznych zapewnia tu wiele możliwości.

 

Jako profesjonalne towarzystwo pielęgniarskie ma obowiązek dbać o wysoki poziom kompetencji zawodowych swoich członków i podnosić jakość opieki pielęgniarskiej; wspierać dążenie pielęgniarek nefrologicznych do większego profesjonalizmu.

 

Polskie pielęgniarki nefrologiczne mogą odnieść dużą korzyść z tej współpracy.

 

Gabriela Magrian