Zagrożenia pracy zawodowej a zdrowie pielęgniarki – relacja z konferencji

XIX Ogólnopolska Konferencja Szkoleniowa dla Pielęgniarek miała miejsce 27 maja 2011r. w Instytucie Reumatologii w Warszawie.

Inicjatorem spotkania była Fundacja Rozwoju Pielęgniarstwa Polskiego. Konferencje FRPP cieszą się bardzo dużą popularnością coraz bardziej świadomych wartości swojego zawodu pielęgniarek. Jednocześnie spotkania te pokazują pełniejszą otwartość naszego środowiska na nową wiedzę, chęć rozwoju i wymiany doświadczeń kadry zawodowej, która chce korzystać z nowych ogólnopolskich i światowych kierunków działań w pielęgniarstwie.

Liczba uczestników konferencji wynosiła 102. Warto zauważyć, że łącznie przez okres od 2007 do 2011 Fundacja odnotowała udział 2900 osób, co jest ewidentnym dowodem zapotrzebowania personelu pielęgniarskiego na poszerzoną wiedzę medyczną. Dobór tematów stanowił naturalne rozwinięcie problematyki poruszanej od czterech lat na poprzednich spotkaniach pt. „Zagrożenia pracy zawodowej a zdrowie pielęgniarki”.

Temat powyższy został podzielony na trzy sesje obejmujące kolejno: I sesja „Zagrożenia biologiczne a zdrowie pielęgniarki”, II sesja „Bezpieczeństwo a kondycja fizyczna w pracy pielęgniarki”, III sesja „Zdrowie psychiczne a nasze możliwości”.

Wykład otwierający I sesję pt. „Zagrożenia ze strony czynników biologicznych w pracy pielęgniarki a aspekty prawne” wygłosiła Małgorzata Giemza, mgr promocji i edukacji zdrowotnej.
Prelegentka wskazując na stopień ryzyka zagrożenia czynnikami biologicznymi organizmu człowieka, podkreśliła znaczenie najważniejszych zapisów legislacyjnych skierowanych na zagrożenia w/wym. czynnikami w środowisku, a w szczególności dotyczących roli pracodawcy.
 

Kolejną prezentację przedstawiła dr n. med. Barbara Daniluk-Kula, zastępca dyrektora w Krajowym Centrum ds. AIDS. Wykład „Polityka państwa w zakresie HIV i AIDS„ wykazał bardzo szeroki i wysoce profesjonalny zakres działań profilaktyczno-leczniczych Krajowego Centrum d. s. AIDS. Godne uwagi są osiągnięcia leczenia ARV w ramach Programu Zdrowotnego Ministerstwa Zdrowia „Leczenie antyretrowirusowe osób żyjących z HIV”.Są to obniżenie śmiertelności i zachorowalności, wyraźne obniżenie kosztów opieki i poprawa jakości życia pacjentów.
 

Istotny temat „Profilaktyka zakażeń szpitalnych – ocena skuteczności mikrobiologicznej chemicznych preparatów do dezynfekcji będących wyrobami medycznymi w świetle normy EN 14885” przedstawił lek. med. Waldemar Ferschke, specjalista epidemiologii, vice-prezes Medi-Sept sp. z o. o. Prelegent z właściwą sobie wnikliwością omówił fazy badań, w których zaleca się stosowne metody. Obiektywność, porównywanie i powtarzanie metod badawczych w ocenie skuteczności preparatów, zapewni najlepszy wybór produktów do dezynfekcji. Jeśli uwzględnimy także profesjonalne stosowanie preparatów przez personel medyczny, osiągniemy wymierne cele: zminimalizowanie zakażeń szpitalnych (niższe koszty leczenia, krótszy okres hospitalizacji) i poprawę zdrowia społeczeństwa.

„Ryzyko błędu medycznego w pielęgniarstwie – granice odpowiedzialności” w konkretny i przystępny sposób omówiła mgr Bożena Kosińska, specjalistka w dziedzinie pielęgniarstwa psychiatrycznego, z-ca Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej w Naczelnej Izbie Pielęgniarek i Położnych. Prelegentka oscylowała wokół tak ważnych zjawisk jak prawo w polskim pielęgniarstwie (zwłaszcza zmiany od 1996 r.) umożliwiające większą samodzielność zawodu, np. udzielanie wybranych świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych bez zlecenia lekarskiego. Uwidoczniła znaczenie zachowań pielęgniarki: dozwolone, zakazane, nakazane. Głęboko analizując błąd medyczny i zdarzenie niepożądane, uświadomiła odbiorcom postawę pielęgniarki w stosunku do siebie i do pacjenta.

Podkreśliła autorytatywnie konieczność odpowiedzialności wynikającej ze stosunku pracy, a więc z winy pracodawcy. Warto zauważyć, że Międzynarodowa Rada Pielęgniarek (dokument z 2006) informuje: „W placówkach, gdzie istnieje niewłaściwa infrastruktura i nieodpowiednia obsada, zwiększeniu ulega odpowiedzialność zawodowa”.

Sesję II rozpoczęła mgr Magdalena Pokrzywnicka, fizjoterapeutka w Centrum Rehabilitacji Medicover, tematem „Bezpieczne używanie narządu ruchu w praktyce pielęgniarskiej”. Celem wykładu było uświadomienie pracownikom medycznym zasad postępowania, które zapobiegają powstawaniu zmian przeciążeniowych układu ruchu. Bardzo ciekawa prezentacja z istotnym wydźwiękiem: „Pamiętajmy, pochylone plecy – to słabe plecy”.

Wystąpienie mgra inż. Tomasza Wysokińskiego, specjalisty ds. Sprzedaży i Marketingu Ario-Huntleigh Polska sp. z o. o. „Bezpieczne przemieszczanie pacjenta – pomoce techniczne w praktyce pielęgniarskiej” zmierza do zdecydowanego ułatwienia pracy pielęgniarkom.  Autor zapoznał uczestników konferencji z różnymi metodami techniki przenoszenia pacjentów. Chcąc poprawić jakość życia podopiecznych, uzyskać lepsze warunki pracy personelu i większą opłacalność inwestycji w opiekę zdrowotną – tematykę powyższą warto rozpropagować i w miarę możliwości szybko wprowadzić w życie.

Kolejny temat „Ergonomia pracy w zawodach medycznych – zrozumienie, świadomość i wdrożenie bezpiecznych zachowań w życie”, nawiązuje do dwóch poprzednich. Autorka, Beata Żuk, fizjoterapeutka w Instytucie Reumatologii, widzi konieczność działania zmierzającą do zmniejszenia ilości zespołów przeciążeniowych kręgosłupa i stawów obwodowych u personelu medycznego, a tym samym zmniejszenie zachorowalności na choroby zawodowe i cywilizacyjne.
Prelegentka wystąpienia pt. „Dziewięć grzechów głównych systemów zarządzania ZOZ”, mgr Lidia Spocińska, Audytor Wiodący ISO, Konsultant ds. wdrożenia Standardów Akredytacyjnych, doskonale widzi błędy kadry rządzącej ZOZ.

Wniosek po wykładzie nasuwa się sam: stawiajmy na lepiej przygotowaną kadrę, posiadającą zdolności organizacyjne, samodyscyplinę, zaangażowanie, orientację na klienta, podejście procesowe, systemowe itp.

Sesję III zapoczątkowała mgr pielęgniarstwa Joanna Kosatka, pielęgniarka naczelna Instytutu Reumatologii w Warszawie. Temat „Mobbing w środowisku pracy – jak sobie z nim radzić” jest znaczący w środowisku zawodowym także poza Polską. Autorka określiła wnikliwie pojęcia mobbingu, sytuacje w jakich powstaje, zachowania mobbera i osoby dręczonej, wskazała społeczne, ekonomiczne i zdrowotne skutki, także prawne aspekty tego postępowania.
Konkluzją tej części spotkania może być rada: „Zapamiętaj!!! Mobberzy utrzymują swój proceder, bo ich ofiary milczą”.

Prawdziwie żywiołowym wykładem okazał się przedstawiony przez mgra pielęgniarstwa, licencjata psychoterapii, Wojciecha Nyklewicza temat pt. „Profilaktyka, autoterapia i leczenie wypalenia zawodowego w pielęgniarstwie”. Autor wyeksponował konieczność edukacji już na poziomie kształcenia przeddyplomowego studentów pielęgniarstwa i położnictwa pod kątem m. in. racjonalnego gospodarowania czasem czy radzenia sobie ze stresem i przeciążeniem. Ponadto w przypadku wystąpienia objawów choroby, ważne jest rozpoczęcie procesu profilaktyki zespołu wypalenia zawodowego w każdym momencie trwania pracy.

Temat kończący spotkanie „Coaching i mentoring w pielęgniarstwie – nowe metody wsparcia i rozwoju zawodowego” wygłosiła Barbara Bator, coach ICC, mentorka, dziennikarka. Prelegentka charakteryzując coaching i mentoring zachęca pielęgniarki z większą praktyką zawodową do zostania trenerem koleżanek - klientek, zakładających działalność prywatną. Wyżej wymienione pojęcia to rzecz stosunkowo nowa w naszym środowisku. Coach, np. pomaga w odkrywaniu swoich możliwości, wspiera w osiąganiu celów, wyposaża w umiejętności i sposób myślenia, który pozwoli dotrzeć tam gdzie zamierzamy. Działalność ta warta jest wsparcia i rozwoju. Dla dobra pacjentów i personelu pielęgniarskiego.

Konferencja przebiegała w bardzo przyjaznej atmosferze. Ogromne zaangażowanie organizatorów, kompetentni wykładowcy i poruszana przez nich tematyka – były imponujące. Treść prelekcji warta jest spopularyzowania ze względu na wagę tematów.

Mając za sobą kilkuletni kontakt z norweską ochroną zdrowia i tamtejszym szkolnictwem, chciałabym podzielić się kilkoma refleksjami. Norweskie pielęgniarki są grupą zawodową bardzo prężną, konsekwentnie egzekwującą swoje potrzeby zawodowe. Pracują profesjonalnie (tak jak my) i spokojnie. Maksymalnie koncentrując się w czasie dyżuru na pacjencie, zachowują pewien sympatyczny dystans, przyjemny w odbiorze przez chorego. Stan ten jest elementem profilaktyki wypalenia zawodowego, którego to działania personel uczy się już na studiach. Ryzyko błędu pielęgniarskiego też występuje, jak wszędzie, jednak jest ono korygowane na bieżąco. Pielęgniarka wypełnia odpowiedni „druk błędu”, opisując niepożądane wydarzenie, zgłasza przełożonemu, po czym wspólnie analizują sytuację. Działanie nacechowane jest rozumianą we właściwy sposób odpowiedzialnością zawodową.

Maria Jesiołowska – mgr pielęgniarstwa, Puławy