Stanowisko PTP w sprawie zapobiegania ekspozycji personelu pielęgniarskiego na czynniki biologiczne

Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie reprezentuje ponad 5000 pielęgniarek i jest niezależnym głosem zawodu. Misją PTP jest promocja interesów, statusu oraz praktyki profesji pielęgniarskiej w UE.

Zranienia spowodowane zakłuciem ostrym sprzętem medycznym oraz potencjalne ryzyko zakażenia ciężkimi chorobami stanowią główny problem leczniczy i zagrożenie bezpieczeństwa zdrowotnego pracowników ochrony zdrowia w całej UE.

Ryzyko zranień może być znaczącym czynnikiem wpływającym na rozwój zawodowy, a także stres, choroby oraz absencję, a wynika z nieodpowiedniego wyposażenia personelu w sprzęt i z niewystarczających zasobów ludzkich w profesjach medycznych.

Niedostateczne obsady powodują, że czynności medyczne, wykonywane szybko, choć poprawnie, są bardziej narażone na niebezpieczeństwo błędu i w rezultacie spowodowanie zakażenia zarówno pacjenta, jak i personelu medycznego, w tym przede wszystkim pielęgniarek.

Zranienia ostrymi przedmiotami najczęściej dotyczą pielęgniarek. Inni pracownicy ochrony zdrowia i personel pomocniczy, np. sprzątający, także są nimi zagrożeni.
 

Sprzęt medyczny niesie zagrożenie także poza ochroną zdrowia. Najczęściej używanym sprzętem są igły; służą do  samoleczenia, są też stosowane w medycynie niekonwencjonalnej. Kreuje to dodatkowe niebezpieczeństwo dla ogółu społeczeństwa.
 

Tło:
Porozumienia EPSU i HOSPEEM (europejskich organizacji zrzeszających pracowników szpitali i ochrony zdrowia) podpisane 9 czerwca 2009 r. nakłada na kraje członkowskie obowiązek wdrożenia odpowiedniego postępowania zabezpieczającego personel medyczny przed narażeniem na czynniki biologiczne.

Według danych z Eucomedu (Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Technologii Medycznych) rocznie dochodzi do 12-30 zakłuć na 100 łóżek szpitalnych. Oznacza to jednak, że 60-80% incydentów nie jest zgłaszanych. Jeżeli dojdzie do zranienia zakażoną igłą, to ryzyko transmisji infekcji jest następujące:

przy hepatitis typu B i C zakażony zostanie jeden na 30 pracowników, a przy HIV – jeden na 300. Ponadto stwierdza się: *1 mln przypadkowych zakłuć rocznie w krajach UE, *236 tys. w USA, *100 tys. w Wielkiej Brytanii, *50 tys. przypadków zakłuć doprowadza do zakażeń, *4,1 mln pacjentów w UE cierpi z powodu infekcji związanych z kontaktem z ochroną zdrowia.

W latach 2010-2015 spodziewany jest wzrost zachorowań o 200%. Koszty leczenia infekcji wywołanej zakażeniem krwi w wyniku zranienia to 1mln USD, a  gdy do infekcji nie dochodzi – 3000 USD, natomiast koszty profilaktyki szacuje się na 0,28 USD.

Zakłucia mogą też być przyczyną problemów natury psychicznej, wynikających z przedłużającej się procedury diagnostycznej, która musi być przeprowadzona w przypadku chorób o poważnych konsekwencjach dla personelu pielęgniarskiego.

Wzywamy właściwe instytucje w Polsce do zapewnienia bezpieczeństwa pracownikom ochrony zdrowia i wdrożenia Dyrektywy 2000/54/UE. Są to działania, na które składa się:
*lepsza informacja i edukacja pracowników ochrony zdrowia w związku z ryzykiem ekspozycji, metodami prewencji i efektywnym zgłaszaniem incydentów,

*bezpieczna praktyka pracowników i  zapewnienie skutecznej pomocy w przypadku zranień,
*„Bezpieczna technologia wkłuć”, zwłaszcza w przypadku ryzykownych procedur medycznych,
*wykorzystanie sprzętu zabezpieczającego przed zakłuciami, jak np. kaniula do żył obwodowych typu Safety.