szukaj
Materiały filmowe Zobacz więcej
DSC_2085

DSC_2085

Data: 10.01.2011

W najnowszym numerze
W najnowszym numerze
REKLAMA
szukaj

Zagrożenia zawodowe. Zakażenia na oddziale dermatologii

Na oddziałach dermatologicznych zakażenia zagrażają zarówno chorym, jak i personelowi medycznemu oraz pomocniczemu. Mogą dotyczyć skóry, tkanek miękkich oraz innych narządów czy układów.
 
Leczenie zakażenia i rokowanie zależy od wielu czynników, m.in. od rodzaju patogenu chorobotwórczego, drogi jego wniknięcia do organizmu, szybkości podjętej terapii, odporności organizmu (z uwzględnieniem stosowanej u niektórych chorych immunosupresji), współistnienia wielu chorób, np. choroby nowotworowej, chorób ogólnoustrojowych i przewlekłych, takich jak cukrzyca, niewydolność układów krążenia i oddechowego, nerek, oraz od wieku pacjenta.
 
Podział zakażeń 
Najczęściej występujące i leczone zakażenia na oddziale dermatologii obejmują zakażenia:
-skóry, tkanek miękkich i błon śluzowych,
-krwi,
-układowe, współtowarzyszące u pacjentów z zakażeniami skóry, np. zakażenie układu moczowego, zakażenie układu oddechowego,
-obecne u pacjentów hospitalizowanych na oddziale dermatologii, stwierdzane przez lekarzy innych specjalności podczas konsultacji (np. ostre i przewlekłe stany zapalne migdałków podniebiennych jako potencjalny czynnik zaostrzający przebieg niektórych chorób dermatologicznych, w tym łuszczycy i atopowego zapalenia skóry),
-inne, rzadziej występujące, np. zakażenie błony naczyniowej oka.
 
Ze względu na rodzaj drobnoustrojów chorobotwórczych na oddziale dermatologii najczęściej  występują  zakażenia: *bakteryjne, m.in. róża, figówka, ropnie mnogie pach, liszajec zakaźny, niesztowica, promienica, borelioza, gruźlica skóry; *wirusowe, m.in. półpasiec, mięczak zakaźny, mononukleoza zakaźna; *grzybicze, m.in. wyprzenia grzybicze fałdów skóry, zapalenie mieszków włosowych, łupież pstry, grzybica stóp, dłoni, pachwin i skóry owłosionej głowy, *pasożytnicze, m.in. świerzb, wszawica, *przenoszone drogą płciową: kiła, rzeżączka, rzęsistkowica; *krwiopochodne: wirusowe zapalenie wątroby typu B i C, HIV; *inne, m.in. zakażenia ran przewlekłych, owrzodzeń  i odleżyn.
 
Czynniki sprzyjające 
Wystąpieniu zakażeń u chorych sprzyja m.in. stosowanie w leczeniu leków immunosupresyjnych i steroidowych oraz zmiany na skórze i błonach śluzowych, które mogą być wrotami zakażenia (stan zapalny skóry, zaniki i ubytki skóry, owrzodzenia, odleżyny, wysięki). Ryzyko wystąpienia zakażenia zależy m.in. od stanu zdrowia i predyspozycji chorego do wystąpienia zakażenia, charakteru mikroorganizmu będącego przyczyną zakażenia, praktyk związanych z procesem diagnostycznym, leczniczym i pielęgnacyjnym w czasie hospitalizacji oraz stanu sanitarno-higienicznego oddziału.
 
Drogi przenoszenia i wrota zakażeń
Na oddziale dermatologii występują następujące drogi przenoszenia zakażeń:
-Przeniesienie zakażenia bezpośrednie: *bezpośrednia styczność (droga kontaktowa) z chorym lub nosicielem: przeniesienie zakażenia potencjalnie możliwe między chorym a innym pacjentem oraz chorym a członkiem personelu, np. podczas czynności diagnostyczno-terapeutycznych lub podczas pielęgnacji chorych (przeniesienie jatrogenne); *zakażenie wertykalne: (potencjalne) zakażenie płodu przez matkę chorą w ciąży np. na kiłę czy AIDS.
 
-Przeniesienie zakażenia pośrednie: zakażenie przez zakażoną krew (rodzaj przeniesienia jatrogennego), przez kontakt skóry z materiałem lub sprzętem zanieczyszczonym, przez przeniesienie rękami (droga fekalno-oralna), drogą pokarmową, drogą kropelkową (w wyniku kichania lub kasłania na inną osobę przenosi się wiele chorób, m.in. ospa wietrzna, odra, różyczka), drogą inhalacyjną (mikroorganizm pozostaje w powietrzu przez dłuższy czas).
Wrotami zakażeń zaś są: uszkodzona skóra i błony śluzowe, układ oddechowy, pokarmowy oraz moczowo-płciowy. Na oddziale dermatologii istnieje ryzyko otwarcia nowych wrót zakażeń poprzez wkłucia dożylne oraz cewnikowanie pęcherza moczowego pacjenta.
 
Jednym z najważniejszych wektorów transmisji zakażenia w szpitalu są ręce personelu i sprzęt diagnostyczno-leczniczy. Trzeba też pamiętać, że wektorem transmisji zakażeń mogą być stetoskopy.
 
Leczenie
Leczenie zakażeń na oddziale dermatologii obejmuje podawanie przede wszystkim antybiotyków, poza tym leków przeciwwirusowych, przeciwgrzybicznych i przeciwpasożytniczych różnymi drogami: dożylnie, domięśniowo, doustnie, dopochwowo oraz miejscowo na skórę i błony śluzowe.
Antybiotyki stosuje się w leczeniu m.in. chorób bakteryjnych skóry, przenoszonych drogą płciową, trądziku zwykłego i różowatego oraz w leczeniu dermatoz, wśród których szczególne znaczenie mają  ogniska utajonego zakażenia (np. atopowe zapalenie skóry, zapalenie naczyń, łuszczyca).
Leki przeciwwirusowe wykorzystuje się w leczeniu m.in. półpaśca, opryszczki, ospy, mononukleozy zakaźnej, a leki przeciwgrzybicze w leczeniu m.in. drożdżyc, grzybicy skóry, grzybicy skóry owłosionej i paznokci. Leki przeciwpasożytnicze zwalczają świerzb i wszawicę.
 
Zakażenia a praca pielęgniarki
Pielęgniarka ma ciągły kontakt z ok. 25 różnymi patogenami przenoszonymi przez krew i płyny ustrojowe, dlatego też bardzo ważne jest właściwe postępowanie zapobiegawcze mające w celu niedopuszczenie do zainfekowania jej osoby oraz przeniesienia zakażenia na innych pacjentów i/lub współpracowników.
 
Zagrożenia zawodowe dla pielęgniarki według Prevention and Control of Nosocomial Infections (1997 r.) są związane z postępowaniem diagnostyczno-terapeutycznym, kontaktem ze środkami czystości, złą organizacją pracy oraz warunkami przebywania na terenie szpitala.
Największe zagrożenie wiąże się z kontaktem z prątkami gruźlicy, gronkowcami, paciorkowcami, pałeczką brucelozy, chorobotwórczymi stawonogami – świerzbowcem i wszą ludzką, wirusami różyczki, ospy, zapalenia wątroby typu B i C.
 
Czynniki stwarzające chorobowe zagrożenie dla pielęgniarek dzieli się na: *biologiczne (wirusy, bakterie, riketsje, pierwotniaki, grzyby oraz wytwarzane przez nie toksyny i alergeny), *chemiczne (środki do dezynfekcji i sterylizacji, odczynniki chemiczne), *fizyczne (promieniowanie jonizujące, pole elektromagnetyczne) oraz *psychofizyczne (obciążenia statyczne i dynamiczne, przeciążenia percepcyjne, obciążenia emocjonalne).
 
Źródła patogenów
Źródłem patogenów w pracy pielęgniarek może być brudna bielizna pościelowa, odpady medyczne i opatrunki, zakażone ciało pacjenta i jego osobiste przedmioty, skażone powietrze, uszkodzenia mechaniczne rąk pielęgniarek (skaleczenia, zadrapania, zakłucia itp.) oraz kontakt z krwią, ropą, potem, moczem, innymi płynami ustrojowymi i wydalinami pacjentów.
 
W wywoływaniu zmian na skórze w grupie pielęgniarek największe znaczenie ma gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus), który u ok. 30% zdrowych ludzi jest składnikiem fizjologicznej flory skóry. Patogen ten występuje u około 30-60% personelu medycznego. Wielu pracowników szpitali jest nosicielem gronkowców koagulazododatnich, w tym metycylinoopornych (MRSA). Wśród paciorkowców główną rolę w zakażeniach szpitalnych, w tym na dermatologii, odgrywają enterokoki. Klinicznie infekcje tymi patogenami przyjmują postać zmian ropnych skóry i tkanek podskórnych.
 
Zakażenia grzybicze
Źródłem zakażenia grzybiczego może być pacjent, personel, środowisko szpitalne. Grzybicą można się zakazić bezpośrednio od osób dotkniętych tym schorzeniem oraz pośrednio, tj. przez kontakt z przedmiotami używanymi przez osoby zakażone, np. z klamkami drzwi, ubraniami, obuwiem, przedmiotami służącymi do higieny osobistej. W szpitalu siedliskiem patogenów grzybiczych mogą być także szatnie, umywalnie, prysznice i baseny.
 
Pielęgniarkom zagrażają także grzybice paznokci, które występują także u manikiurzystek i kasjerów. Czynnikami usposabiającymi do zakażenia grzybiczego są bezpośrednie uszkodzenia skóry rąk, okolic paznokci i płytki paznokciowej przez czynniki mechaniczne, chemiczne i fizyczne.
 
mgr Wojciech Kapała
Oddział Chorób Skóry, Szpital Wojewódzki w Poznaniu
mgr Krystyna Brońska
pielęgniarka epidemiologiczna, Szpital Wojewódzki w Poznaniu
konsultant wojewódzki w dziedzinie pielęgniarstwa epidemiologicznego

Źródło: Magazyn Pielęgniarki i Położnej 10/2010
Autor: W. Kapała, K. Brońska
Data dodania: 2012-02-18 22:29:52
Data modyfikacji: 2012-02-18 22:29:52
Oceń
  • Currently 1.5/5 Stars.
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Wyślij znajomemu
Wyślij znajomemu
Wpisz adres e-mail osoby, do której chcesz wysłać informacje.

Informacja

Zaloguj się aby dodać komentarz.



REKLAMA
 
 
ISSN 2083-7852
Projekt i realizacja
UNIA EUROPEJSKA

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.