szukaj
Materiały filmowe Zobacz więcej
DSC_2085

DSC_2085

Data: 10.01.2011

W najnowszym numerze
W najnowszym numerze
REKLAMA
szukaj

Zdrowie kobiety. Infekcje intymne

 Infekcje narządów płciowych kobiet są jednym z głównych problemów ginekologicznych. Najczęściej dotyczą kobiet aktywnych seksualnie, będących w okresie reprodukcyjnym. Czynnikami wywołującymi infekcje są patogenny chorobotwórcze, między innymi bakterie, wirusy, pierwotniaki, grzyby. 

 
Wśród infekcji narządów płciowych kobiet wyróżnia się schorzenia dolnego odcinka układu płciowego, a więc sromu, pochwy i szyjki macicy, oraz górnego odcinka układu płciowego, czyli macicy, jajowodów, jajników i przymacicz. Fizjologicznie górne piętro układu płciowego jest pozbawione flory bakteryjnej.
 
Pochwa zaś jest narządem, w którym bytują różne rodzaje bakterii tlenowych i beztlenowych. Najwięcej jest pałeczek kwasu mlekowego(ok. 96% mikroflory pochwy), które są odpowiedzialne za utrzymywanie kwaśnego odczynu pochwy, zapobiegającego mnożeniu się bakterii chorobotwórczych.
 
Oprócz zakwaszania środowiska wytwarzają substancje bakteriobójcze, bakteriostatyczne i grzybobójcze. Prawidłowa biocenoza pochwy stanowi więc o zdrowiu układu płciowego. Jej zaburzenia są punktem wyjścia do rozwoju zakażeń toczących się w pochwie i rozprzestrzeniających się do wyższych partii układu płciowego.
 
Drogi szerzenia się zakażeń
Infekcje narządów płciowych mogą szerzyć się drogą wstępującą, zstępującą i przez ciągłość. Drogą wstępującą patogenny chorobotwórcze dostają się do układu płciowego najczęściej z odbytu. Rozwijające się zakażenie może dotyczyć początkowo pochwy, szyjki macicy, później błony śluzowej jamy macicy i przydatków. 
 
Drogą zstępującą mogą migrować patogeny z innych ognisk zapalnych w organizmie, np. w migdałkach, zatokach czy w zębach. Poprzez krew mikroorganizmy docierają od narządów płciowych, wywołując w nich odczyny zapalne (np. zapalenie przydatków).
Przez ciągłość stany zapalne mogą się rozprzestrzeniać z miejsc blisko położonych, sąsiadujących z układem płciowym. Klasycznym przykładem jest zapalenie wyrostka robaczkowego.
 
Choroby sromu
Grzybica sromu w 90% przypadków jest wywoływana grzybami z gatunku Candida albicans. Często towarzyszy grzybiczemu zapaleniu pochwy, a wtedy zmiany zapalne na sromie powstają wtórnie do zmian w pochwie.
 
Grzybica sromu charakteryzuje się obrzękiem i zaczerwienieniem sromu, okolicy pachwin i krocza, silnym świądem i pieczeniem. Wymaga leczenia przeciwgrzybiczego. Choroba może być zagrożeniem dla układu moczowego, dlatego powinno się wykonać badanie ogólne moczu lub posiew w celu wykluczenia drożdżycy pęcherza moczowego.
 
Zapalenie i ropień gruczołów przedsionkowych większych (gruczołu Bartholina) w wyniku zablokowania odpływu wydzieliny z gruczołu przedsionkowego i powstania torbieli zapalnej. Może być spowodowane zakażeniem bakteryjnym lub urazem. Typowym objawem jest silny ból wargi sromowej większej, nasilający się przy chodzeniu i uniemożliwiający siedzenie.
 
Choroba ma najczęściej gwałtowny początek. Szybko dochodzi do powiększenia się torbieli. Wymagana jest interwencja chirurgiczna polegająca na nacięciu ropnia i drenażu jego jamy oraz podanie antybiotyku.
 
Wirusowe zapalenie sromu to najczęściej opryszczkowe zapalenie sromu i kłykciny kończyste. 
Opryszczkę sromu wywołuje wirus opryszczki (herpes simplex) typu 2. Choroba objawia się drobnymi pęcherzykami, sączącymi się owrzodzeniami, bólem, podwyższoną temperaturą i powiększeniem węzłów pachwinowych.
 
Dolegliwości utrzymują się przez około 12 dni. Jest to choroba zakaźna. Rozpoznanie powinno być poparte badaniem wirusologicznym. Choroba ma charakter nawrotowy, w leczeniu stosuje się preparaty przeciwwirusowe.
 
Kłykciny kończyste wywołane są przez wirusa brodawczaka ludzkiego (Papillomavirus hominis, HPV). Choroba charakteryzuje się powstawaniem brodawkowatych narośli w okolicy sromu, krocza, odbytu, w pochwie i szyjce macicy. Leczenie polega na ich usunięciu.
 
Zapalenia pochwy
Zapalenia pochwy są najczęstszą przyczyną zgłaszania się do ginekologa. Uważa się, że przynajmniej raz w życiu infekcji pochwy doświadczy 75% kobiet, a u 45% z nich będzie ona miała charakter nawrotowy. Najczęściej rozpoznawane stany zapalne pochwy to waginoza bakteryjna, grzybica i rzęsistkowica.
 
Waginoza bakteryjna jest to stan, w którym dochodzi do zaburzenia równowagi ekosystemu pochwy. Liczba pałeczek kwasu mlekowego zmniejsza się lub dochodzi w nich do zmian jakościowych. W rezultacie zaczynają rozwijać się inne patogeny, których liczba przewyższa stan normalny 10-100-krotnie. Głównym patogenem wywołującym waginozę bakteryjną jest Gardnerella vaginalis. Waginoza bakteryjna jest najczęstszą przyczyną występowania nieprawidłowej wydzieliny w pochwie.
 
U ponad połowy kobiet przebiega bezobjawowo i może ustępować samoistnie. Czynnikami predysponującymi są: wielu partnerów seksualnych, wykonywanie irygacji pochwy, wewnątrzmaciczna wkładka antykoncepcyjna, antykoncepcja hormonalna, antybiotykoterapia, ciąża i inne.
 
Diagnostyka waginozy bakteryjnej opiera się na stwierdzeniu trzech z czterech kryteriów Amsela: *test oceniający pH, wykonywany za pomocą papierka lakmusowego (pH w przypadku waginozy bakteryjnej będzie wyższe niż 4,5), *test węchowy z 10% wodorotlenkiem potasu (w przypadku waginozy bakteryjnej pojawi się rybi zapach), *obserwacja wydzieliny pod mikroskopem (występowanie w waginozie bakteryjnej tzw. komórek jeżowych powyżej 20% w polu widzenia) oraz *stwierdzenie jednorodnej, wodnistej wydzieliny.
 
Waginoza u kobiet ciężarnych może prowadzić do porodu przedwczesnego, infekcji wewnątrzmacicznej płodu, przedwczesnego odpłynięcia płynu owodniowego oraz poronienia. U nieciężarnych kobiet może dojść do zapalenia błony śluzowej macicy, przydatków, zakażenia układu moczowego. W leczeniu stosuje się antybiotykoterapię.
 
Grzybica pochwy jest wywoływana najczęściej przez grzyby z gatunku Candida albicans. Objawia się intensywnym świądem, pieczeniem, bolesnością przy oddawaniu moczu i współżyciu płciowym oraz charakterystycznymi upławami przypominającymi białe grudki sera. Odczyn pochwy się nie zmienia.
 
Stanami predysponującymi są: ciąża, cukrzyca, antybiotykoterapia, leki steroidowe, obniżona odporność. W leczeniu stosuje się leki przeciwgrzybiczne i dotyczy ono obojga partnerów, pomimo że u mężczyzn grzybica przebiega najczęściej bezobjawowo.
 
Rzęsistkowica jest chorobą wywołaną przez pierwotniaka – rzęsistka pochwowego (Trichomonas vaginalis). Należy do chorób przenoszonych drogą płciową. Dominującym objawem są obfite zielono-żółte pieniste upławy o nieprzyjemnym zapachu oraz świąd sromu. Dochodzi do zaczerwienienia przedsionka pochwy i szyjki macicy. Odczyn pochwy jest intensywnie zasadowy. Leczeniem z wyboru jest podawanie sulfonamidów u obojga partnerów.
 
Zakażenia kanału szyjki macicy
Szyjka macicy jest swoistym połączeniem dolnego odcinka układu płciowego zasiedlonego przez mikroorganizmy, z górnym będącym środowiskiem jałowym. Znajdujący się w kanale szyjki śluz ma wyższe pH od wydzieliny w pochwie, dzięki czemu jest kolejną barierą przed rozprzestrzenianiem się infekcji w głąb układu płciowego.
 
Infekcje w kanale szyjki macicy najczęściej wywołują dwoinka rzeżączki i chlamydia. Objawy nie są swoiste i najczęściej zapalenie szyjki rozpoznaje się razem z istniejącym już zapaleniem w wyższych partiach układu płciowego, np. z zapaleniem przydatków, lub współistnieje ono z zapaleniem pochwy.
 
Typowymi objawami są: upławy, plamienie kontaktowe, bolesne współżycie, bolesne miesiączki, bolesne oddawanie moczu. Leczenie zapalenia szyjki macicy powinno być poprzedzone pobraniem wydzieliny do badania bakteriologicznego i uzyskaniem antybiogramu.
 
Rak szyjki macicy
Częstą infekcją wirusową przenoszoną drogą płciową jest zakażenie brodawczakiem ludzkim (HPV). Czynnikami ułatwiającymi zakażenie są przewlekłe stany zapalne sromu i pochwy. Choroba często przebiega bezobjawowo i samoistnie mija po okresie około 2 lat.
 
Wśród poznanych typów tego wirusa około 15 wykazuje związek z powstawaniem przednowotworowych i nowotworowych zmian w narządach płciowych. Wysoko onkogenne są zwłaszcza typy 16 i 18. Są one odpowiedzialne za około 70% przypadków raka szyjki macicy.
 
Czynnikami predysponującymi są: wczesna inicjacja seksualna, duża liczba partnerów seksualnych, młody wiek. Diagnostyka to przede wszystkim regularne badania cytologiczne, a przy podejrzeniu zakażenia kolposkopia i testy wirusologiczne. Zostały opracowane dwie szczepionki przeciwko wirusowi HPV. W Polsce nie są one refundowane i mogą być tylko zalecane.
 
Zapalenie narządów miednicy mniejszej
Stan zapalny górnego odcinka układu płciowego nosi nazwę zapalenia narządów miednicy mniejszej. Najczęściej rozwija się ono na drodze wstępującej i jest wynikiem infekcji w szyjce macicy. Dotyka kobiet współżyjących i miesiączkujących.
 
Do czynników predysponujących zalicza się także: młody wiek, stany zapalne w pochwie, palenie papierosów. Najczęściej dochodzi do zapalenia przydatków z możliwością powstawania ropni. Zapalenie może mieć charakter ostry lub przewlekły. Zgłaszane objawy to najczęściej: ból podbrzusza, nieprawidłowa wydzielina z pochwy, dolegliwości układu pokarmowego (nudności, wymioty, wzdęcia), układu moczowego (częste, bolesne, naglące oddawanie moczu).
 
Pojawiają się także objawy ogólne: gorączka powyżej 38°C, podwyższone OB, wzrost leukocytozy, podwyższone stężenie białka C-reaktywnego (CRP). Ostry stan zapalny musi być leczony w warunkach szpitalnych. W leczeniu stosuje się antybiotyki o szerokim spektrum działania oraz sulfonamidy, najczęściej podawane dożylnie. Następstwami infekcji narządów miednicy mniejszej są: niepłodność, ciąża pozamaciczna, zespół bólowy miednicy mniejszej.
 
Trzeba podkreślić, że ogromne znaczenie w profilaktyce zakażeń kobiecych narządów płciowych mają pałeczki kwasu mlekowego bytujące w pochwie. Stanowią one naturalną barierę dla wielu patogenów, które są odpowiedzialnych za powstawanie infekcji.
 
Warto pamiętać, że ekosystem pochwy fizjologicznie podlega zmianom, chociażby w trakcie cyklu miesięcznego czy ciąży. Liczba pałeczek kwasu mlekowego zależy również od stosowanych praktyk higienicznych, liczby partnerów seksualnych, chorób ogólnych, zwłaszcza wymagających leczenia antybiotykami, i od układu odpornościowego kobiety. 
 
Kostrzewa PR (mgr Maria Rabiej Warszawski Uniwersytet Medyczny) 

Źródło: Magazyn Pielęgniarki i Położnej nr 07-08.2010
Autor: Maria Rabiej
Data dodania: 2012-07-11 12:17:07
Data modyfikacji: 2018-05-26 19:28:16
Oceń
  • Currently 1.5/5 Stars.
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Wyślij znajomemu
Wyślij znajomemu
Wpisz adres e-mail osoby, do której chcesz wysłać informacje.

Informacja

Zaloguj się aby dodać komentarz.



Komentarze

infekcja

ja też stosuje pałeczki kwasu mlekowego invag są dopochwowe dlatego juz po pierwszym zaaplikowaniu przynosza ulgę chociaż przy infekcji powinno się stosować 7 dni, staram się je mieć zawsze w domu na wszelki wypadek

REKLAMA
 
 
ISSN 2083-7852
Projekt i realizacja
UNIA EUROPEJSKA

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.