Obowiązki pielęgniarki szkolnej

Jaki jest zakres obowiązków, kompetencji i odpowiedzialności pielęgniarki szkolnej?
 

Odpowiedź
Przepisy prawa nie zawierają w zasadzie szczególnych uregulowań odnoszących się wyłącznie do zakresu praw i obowiązków pielęgniarki szkolnej, ani zakresu jej odpowiedzialności. Dlatego też w powyższych kwestiach zastosowanie znajdą ogólne przepisy dotyczące praw i obowiązków pielęgniarek, jak również ich odpowiedzialności.
 

Zakres kompetencji pielęgniarki szkolnej określony został w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie zakresu i organizacji profilaktycznej opieki zdrowotnej nad dziećmi i młodzieżą (Dz. U. Nr 282, poz. 2814 z późn. zm.; dalej jako: rozporządzenie). Zgodnie z § 7 tego rozporządzenia, zakres czynności pielęgniarki szkolnej obejmuje w szczególności:
 

1) wykonywanie i interpretowanie testów przesiewowych;
2) kierowanie postępowaniem poprzesiewowym oraz sprawowanie opieki pielęgniarskiej nad uczniami objętymi tym postępowaniem;
3) organizowanie profilaktycznych badań lekarskich;
4) prowadzenie grupowej profilaktyki fluorkowej;
5) czynne poradnictwo w zakresie opieki pielęgniarskiej;
6) udział w planowaniu, realizacji i ocenie szkolnego programu edukacji zdrowotnej oraz podejmowanie innych działań w zakresie promocji zdrowia;
7) udzielanie pomocy przedlekarskiej w przypadku nagłych zachorowań, urazów i zatruć;
8) doradztwo dla dyrektora szkoły w sprawie warunków bezpieczeństwa uczniów, organizacji posiłków i warunków sanitarnych w szkole;
9) prowadzenie dokumentacji medycznej uczniów według wzorów określonych w załączniku do rozporządzenia.
 

Czynności wymienione powyżej nie stanowią katalogu zamkniętego, co oznacza, że pielęgniarka szkolna może wykonywać również inne czynności – oczywiście w ramach posiadanych przez siebie kwalifikacji i stosownie do zakresu opieki nad uczniami.
 

Ponadto, prawa i obowiązki pielęgniarki należy również oceniać w oparciu o przepisy ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 602 z późn. zm.), które stanowią m.in., że do obowiązków pielęgniarki należy:
wykonywanie zawodu zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, dostępnymi metodami i środkami, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz ze szczególną starannością; udzielenie pomocy w każdym przypadku niebezpieczeństwa utraty życia, poważnego uszczerbku na zdrowiu pacjenta, zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami zawodowymi; zachowanie w tajemnicy informacji dotyczących pacjentów.
 

Dodać jeszcze należy, że zakres czynności, które pielęgniarka może wykonywać samodzielnie określony został w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 listopada 2007 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego (Dz. U. Nr 210, poz. 1540).
 

Jeśli zaś chodzi o zakres odpowiedzialności pielęgniarki, to należy wskazać, że zasady tej odpowiedzialności określone zostały szczegółowo w:
-ustawie z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych (Dz. U. Nr 41, poz. 178 z późn. zm.) – ustawa ta reguluje zasady odpowiedzialności zawodowej (art. 38-54);
-Kodeksie cywilnym (ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r., Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) – określa zasady odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone podczas udzielania świadczeń zdrowotnych;
-Kodeksie karnym (ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r., Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.).
 

Jedynie ogólnie można w tym miejscu wskazać, że pielęgniarka (położna) ponoszą odpowiedzialność karną oraz cywilną za naruszenie obowiązujących przepisów, zaś odpowiedzialność zawodową – za czyny sprzeczne z zasadami etyki zawodowej oraz za zawinione naruszenie przepisów dotyczących wykonywania zawodu pielęgniarki i położnej.
 

Tamara Zimna, ekspert Serwisu Prawo i Zdrowie, Wolters Kluwer Polska, www.abc.com.pl