Odnawianie prawa wykonywania zawodu za granicą

Czy istnieje obowiązek odnawiania prawa wykonywania zawodu w wypadku wykonywania zawodu poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pielęgniarkę, położną posiadającą obywatelstwo polskie?

***

Ustawa z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2009 r. nr 151, poz. 1217) nie przewiduje możliwości wydania osobie posiadającej obywatelstwo polskie prawa wykonywania zawodu na czas określony.

W związku z tym jest ono udzielane na czas nieoznaczony i o ile nie zajdą przewidziane w ustawie sytuacje, nie wygasa.

I. Zgodnie z przepisem art. 15 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej podjęcie wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej po przerwie dłuższej niż 5 lat wymaga odbycia przeszkolenia, którego program i sposób przeprowadzenia ustala okręgowa rada pielęgniarek i położnych.

Podkreślić należy, że w przepisie tym jest mowa o „przerwie w wykonywaniu zawodu”; nie jest przy tym określone, gdzie zawód ma być wykonywany.

Jeśli dana osoba pracuje jako pielęgniarka czy położna w innym kraju, nie mamy do czynienia z przerwą w wykonywaniu zawodu.

W przypadku powrotu do Polski wystarczy, że będzie ona w stanie udowodnić ciągłość wykonywania zawodu, czyli przedstawić dokument potwierdzający fakt zatrudnienia na stanowisku pielęgniarki lub położnej.

Co ważne, nawet w wypadku ponadpięcioletniej przerwy w wykonywaniu zawodu prawo wykonywania zawodu nie wygasa i nie trzeba go odnawiać.

Odbycie przeszkolenia wymagane jest w celu podjęcia wykonywania zawodu, a nie w celu odnowienia prawa wykonywania zawodu.

II. Ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej określa sytuacje, w których prawo wykonywania zawodu może zostać zawieszone, oraz sytuacje, w których wygasa.

W myśl art. 16 tej ustawy w razie orzeczenia przez komisję lekarską niezdolności do wykonywania zawodu przez pielęgniarkę lub położną, spowodowanej jej stanem zdrowia, okręgowa rada pielęgniarek i położnych podejmuje uchwałę o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu na okres trwania niezdolności albo o ograniczeniu wykonywania określonych czynności zawodowych na okres trwania niezdolności.

Wygaśnięcie prawa wykonywania zawodu, zgodnie z art. 17 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, powodują:
-utrata obywatelstwa polskiego, obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej albo statusu wynikającego z przepisów, o których mowa w art. 3 ust. 4 ustawy,
-utrata prawa stałego pobytu,
-utrata pełnej zdolności do czynności prawnych,
-upływ czasu, na jaki zostało przyznane.

Wygaśnięcie prawa wykonywania zawodu powoduje wykreślenie z rejestru właściwej okręgowej izby pielęgniarek i położnych, której członkiem była pielęgniarka lub położna.

III. Możliwość zawieszenia prawa wykonywania zawodu oraz pozbawienia tego prawa przewiduje art. 39 ustawy z 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych (Dz. U. z 1991 r. nr 41, poz. 178 ze zm.).

W myśl tego przepisu zawieszenie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej na okres od 6 miesięcy do 3 lat oraz pozbawienie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej są karami.

Może je orzec sąd pielęgniarek i położnych za postępowanie sprzeczne z zasadami etyki zawodowej oraz za zawinione naruszenie przepisów dotyczących wykonywania zawodu pielęgniarki i położnej.

Prawomocne pozbawienie prawa wykonywania zawodu z mocy orzeczenia sądu pielęgniarek i położnych lub z wyroku sądu powoduje skreślenie z listy członków okręgowej izby (art. 8 pkt 2 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych).

Jeśli zatem nie zachodzi jedna ze wskazanych sytuacji, powodujących wygaśnięcie lub pozbawienie prawa wykonywania zawodu, prawo to nadal pielęgniarce i położnej przysługuje i nie ma podstaw, by je odnawiać.

(Opinia prawna przygotowana 30 listopada 2009 r.).

Tomasz Siemiński, asystent ds. prawnych NRPiP

Elżbieta Garwacka-Czachor, wiceprezes NRPiP