szukaj
Materiały filmowe Zobacz więcej
DSC_2085

DSC_2085

Data: 10.01.2011

W najnowszym numerze
W najnowszym numerze
REKLAMA
szukaj

Punkty krytyczne w gabinecie stomatologicznym

 Mało jest informacji poruszających temat zakażeń w stomatologii, a tymczasem w gabinecie stomatologicznym zakażeniu może ulec zarówno pacjent, jak i personel medyczny. 

 
Stomatologia to jedna z wielu dziedzin naukowych, która obecnie rozwija się bardzo szybko. Cieszy więc fakt, że wraz z jej rozwojem wzrasta także świadomość personelu medycznego i producentów sprzętu, że praca w gabinecie stomatologicznym łączy się z niebezpieczeństwem zakażeń krzyżowych. 
 
Z punktu widzenia epidemiologicznego bowiem flora jamy ustnej pacjenta to wielka „bomba bakteriologiczna” z włączonym zapłonem. To zróżnicowane środowisko drobnoustrojów: inna jest flora w okolicy warg, policzków, podniebienia czy języka, jeszcze inna w okolicy dziąseł i zębów. Ale zawsze wyróżniamy mikroflorę jamy ustnej stałą i przejściową, a jej skład ilościowy i jakościowy zależy od czynników endogennych i egzogennych, takich jak: wiek, choroby współistniejące, choroby zębów i przyzębia, antybiotykoterapia, implanty czy protezy.
 
W jamie ustnej dominującą grupą drobnoustrojów są bakterie, przede wszystkim paciorkowce z grupy viridans, a mikroflora warg to tzw. bakterie skórne, jak Staphylococcus spp. czy Corynebacterium. Część grzbietowa języka zawiera małą ilość bakterii, za to płytka nazębna jest nazywana ze względu na dużą, ściśle przylegającą do siebie warstwę bakterii płytką bakteryjną. Największą jednak ilość drobnoustrojów ma ślina, ponieważ 1 ml śliny zawiera 108–109 CFU (ilość kolonii).
 
Dodatkowo jest ona wzbogacona o drobnoustroje pochodzące z infekcji górnych i dolnych dróg oddechowych, z próchnicy zębów, z grzybic i ropni przyzębia. Nie zapominajmy o prątkach gruźlicy i o wirusach HBV, HCV i HIV. Te wszystkie czynniki kwalifikują więc jamę ustną do obszaru wysokiego ryzyka zakażenia. 
 
Punkty krytyczne
Można je podzielić na dwie grupy. Pierwsza to czynniki bezpośrednie, które stanowią podstawowe źródło zakażenia. Można tu wymienić przede wszystkim jamę ustną pacjenta, wszystkie narzędzia, końcówki i urządzenia do prac w chirurgii szczękowo-twarzowej, które bezpośrednio dotykają zębów i dziąseł, np. końcówki prostnic i kątnic, krążki, gumki, wiertła. Drugą grupą są punkty krytyczne pośrednie, które nie mają bezpośredniego kontaktu z błoną śluzową jamy ustnej.
 
Tu należy wymienić unit stomatologiczny, lampę chirurgiczną, lampę polimeryzacyjną, końcówki turbinowe i kątnicze, pistolet do mas wyciskowych, czujniki wewnętrzne do obrazowania RTG w czasie rzeczywistym, ssaki, koferdamy (ślinochrony). To także wszystkie powierzchnie poziome i pionowe, np. szafki, jak również drobne przedmioty, służące wszystkim pacjentom, czyli strzykawki z materiałami kompozytowymi, buteleczki z systemem łączącym, różnego rodzaju pudełeczka z klinami i paskami.
 
Zapobieganie zakażeniom
Zakażeniom wywołanym przez czynniki pierwszej grupy zapobiegamy przez proces dekontaminacji (dezynfekcja wstępna, oczyszczanie, dezynfekcja właściwa i sterylizacja) lub używanie przedmiotów jednorazowego użytku. 
 
Drobnoustroje należące do czynników drugiej grupy unieszkodliwia się przez proces dezynfekcji i mycia, stosowanie różnego rodzaju osłon na przedmioty, które szczególnie są narażone na przeniesienie materiału biologicznego, np. uchwyty do lamp, końcówki turbinowe, czujniki, zagłówek unitu. 
 
Ochrona personelu medycznego polega na stosowaniu masek, rękawiczek, fartuchów ochronnych, przyłbic, na szczepieniach ochronnych personelu, szkoleniach wewnętrznych i weryfikacji wszystkich procedur przynajmniej raz na rok. To także umiejętność doboru środka do dezynfekcji rąk i narzędzi, znajomość techniki dezynfekcji rąk, postępowania z odpadami medycznymi, postępowania w przypadku zranienia czy plamy krwi, ale przede wszystkim traktowanie każdego pacjenta jako potencjalnego źródła zakażenia.
 
Gabinet stomatologiczny to nie jest sala operacyjna, a jednak zabiegi w nim wykonywane wymagają postępowania jałowego. Każdy gabinet stomatologiczny będzie bezpieczny, jeśli osoby w nim pracujące potrafią odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób gabinet chroni pacjentów i personel przed zakażeniami krzyżowymi, jeśli znają punkty krytyczne i zapalne.
 
Zakażenia można eliminować chociażby przez zwracanie uwagi, czy personel pracujący w rękawiczkach dotyka tylko narzędzi stomatologicznych, a nie w tych samych rękawiczkach telefonu komórkowego lub dokumentacji, czy pochylając się nad pacjentami ma założoną maskę ochronną, która zakrywa i nos,i usta, czy wreszcie przestrzega żelaznej zasady: pacjent = dezynfekcja powierzchni, dezynfekcja unitu, mycie rąk, ułożenie pacjenta, przygotowanie narzędzi, dezynfekcja rąk, założenie rękawiczek i praca tylko przy pacjencie.
 
Piśmiennictwo autorki.
mgr Alina Roszak spec. w dziedzinie pielęgniarstwa epidemiologicznego Wojewódzki Szpital Zespolony w Koninie
 
Artykuł pochodzi z Magazynu Pielęgniarki i Położnej 09/2010
 
 

Data dodania: 2012-02-18 22:16:24
Data modyfikacji: 2012-02-18 22:16:24
Oceń
  • Currently 1.5/5 Stars.
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Wyślij znajomemu
Wyślij znajomemu
Wpisz adres e-mail osoby, do której chcesz wysłać informacje.

Informacja

Zaloguj się aby dodać komentarz.



REKLAMA
 
 
ISSN 2083-7852
Projekt i realizacja
UNIA EUROPEJSKA

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.