szukaj
Materiały filmowe Zobacz więcej
DSC_2085

DSC_2085

Data: 10.01.2011

W najnowszym numerze
W najnowszym numerze
REKLAMA
szukaj

Procedura Przygotowanie do samoopieki pacjenta z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) należy do grupy nieuleczalnych schorzeń przewodu pokarmowego. Rozpoznanie stawia się na podstawie zespołu charakterystycznych objawów oraz badania endoskopowego z badaniem histopatologicznym pobranych wycinków. Leczenie zależy głównie od postaci zaostrzenia choroby.
 
Chorzy przyjmują leki według zaleceń lekarza oraz stosują dietę wysokoenergetyczną, bogatobiałkową, obfitującą w witaminy i mikroelementy.
Chorych na WZJG należy otoczyć szczególnie troskliwą opieką pielęgniarską. Edukacja chorych w zakresie samoopieki wpływa na poprawę jakości ich życia, przyczynia się do wydłużenia remisji oraz skutecznego leczenia zaostrzeń choroby i licznych jej powikłań. 
 
Cel: kształtowanie samoopieki u chorych na WZJG z zamiarem uzyskania i podtrzymania remisji, czyli stanu, w którym choroba nie jest aktywna, a objawy całkowicie ustępują.
Zakres procedury: *opis choroby, *przygotowanie do samoopieki: prewencja wtórna, wsparcie emocjonalne, samoobserwacja i samokontrola.
 
Załącznik – procedura
Edukacja zdrowotna chorych z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego
Metody edukacji: pogadanka, dyskusja, film, ulotka, informator,
Formy edukacji: praca z indywidualnym pacjentem, praca z grupą pacjentów, praca z pacjentem i jego rodziną.
 
Opis choroby
Epidemiologia: w ostatnich latach w Polsce obserwuje się wzrost zachorowalności na WZJG. Najczęściej zapadają osoby młode. Szczyt zachorowań przypada między 25. a 30. rokiem życia. Zapadalność nie odbiega od średniej europejskiej, czyli rocznie rozpoznaje się około 700 przypadków tej choroby. Obserwowany w ostatnich latach wzrost zachorowalności dotyczy także Polski. Choroba trwa wiele lat, jej przebieg może być łagodny, średni lub ciężki z okresami remisji i zaostrzeń.
 
Patomechanizm: jest to przewlekły proces zapalny błony śluzowej jelita grubego, który nieleczony prowadzi do owrzodzeń, obrzęków ściany jelita i niebezpiecznych powikłań. Choroba zaczyna się od odbytu i rozwija się w sposób ciągły, zajmując niekiedy całe jelito grube.
 
Objawy: obraz kliniczny WZJG zależy od rozległości zmian zapalnych i aktywności procesu.
Najbardziej charakterystycznym objawem w pełni rozwiniętego zapalenia jelita grubego jest biegunka z domieszką krwi, śluzu i ropy w stolcu. Ilość wypróżnień zależy od ciężkości przebiegu i może wahać się od kilku, kilkunastu do kilkudziesięciu na dobę. Często przed defekacją pojawiają się bóle w okolicy podbrzusza, lewego dołu biodrowego, promieniujące do okolicy krzyżowej. W cięższych zaostrzeniach występuje gorączka, tachykardia, utrata masy ciała.
 
Przyczyna: nie ustalono dotychczas jednoznacznej przyczyny choroby. Jej rozwojowi sprzyjają trzy czynniki: genetyczny (u ok. 10% pacjentów stwierdza się chorobę u krewnych pierwszego stopnia – rodziców, rodzeństwa, dzieci), immunologiczny (nadmierna odpowiedź układu odpornościowego, prowadząca do wyzwolenia niekontrolowanej reakcji zapalnej, niemożliwej do ograniczenia przez organizm) i środowiskowy (środowisko zewnętrzne: palenie papierosów, dieta; środowisko wewnętrzne: mikroflora jelitowa, czynnik psychiczny).
 
Przygotowanie do samoopieki 
1. Prewencja wtórna – prozdrowotny styl życia:
-uregulowany tryb życia: regularne odżywianie, naturalny rytm snu (7–8 godz. na dobę), wystarczający odpoczynek, 
 
-przestrzeganie diety:
-dieta powinna być dobrze przyswajalna i lekkostrawna (gotowanie w wodzie lub na parze, przecieranie, miksowanie i rozdrabnianie produktów, spulchnianie potraw ubitymi białkami jaj lub namoczoną bułką, pieczenie bez tłuszczu w folii aluminiowej, dodawanie do potraw tłuszczu po przyrządzeniu), 
 
-posiłki powinny być dostosowane do stanu pacjenta pod względem ilościowym i jakościowym,
-zapotrzebowanie energetyczne powinno zależeć od wieku, płci, wzrostu, masy ciała, aktywności fizycznej, stopnia niedożywienia,
-potrawy winny mieć dużą zawartość białka (1,2–3,0 g/kg m.c.) oraz z dostateczną zawartość składników mineralnych i witamin,
 
-dieta może zawierać potrawy bogatoresztkowe z wyjątkiem okresu zaostrzenia choroby, 
-w posiłkach należy uwzględnić mniejszą ilość produktów z białej mąki i w przypadku nietolerancji laktozy wyłączyć mleko,
 
-należy unikać warzyw wzdymających (bób, groch, fasola, brokuły, kapusta), owoców zawierających pestki (truskawki, agrest, maliny, jagody, jeżyny, poziomki),
-należy unikać smażenia, odsmażania i odgrzewania potraw, nie stosować zasmażek, 
-niewskazane są chipsy, prażona kukurydza, frytki, napoje gazowane, które wzmagają wzdęcia, szczególnie Coca-Cola,
 
-przy nasilonych objawach choroby stosuje się okresowo lub na stałe żywienie pozajelitowe.
-ruch (spacery, wycieczki, uprawianie sportu), ale bez przeciążeń fizycznych, 
-unikanie stresów, spokojne i bez pośpiechu realizowanie zadań, akceptacja choroby, rozwijanie zainteresowań,
-unikanie używek, palenia papierosów.
 
2. Wsparcie emocjonalne:
-okazanie choremu i jego rodzinie zainteresowania, zrozumienia, cierpliwości,
-przekazanie informacji na temat istoty choroby, samopielęgnacji oraz zachowań prozdrowotnych,
-zapewnienie choremu poczucia bezpieczeństwa,
 
-wskazanie organizacji społecznych, stowarzyszeń, zrzeszających osoby chore na wrzodziejące zapalenie jelita grubego; ich celem jest poprawa warunków życiowych i zdrowotnych ludzi chorych, likwidacja barier psychospołecznych, wyzwalanie inicjatywy chorych w zakresie leczenia i samoopieki,
-ukazanie pozytywnych stron współpracy z zespołem terapeutycznym,
-rozmowa psychoterapeutyczna dotycząca akceptacji choroby, życia w zmienionych warunkach z powodu choroby przewlekłej.
 
3. Samoobserwacja i samokontrola:
-przekazanie choremu wiedzy na temat objawów choroby: biegunka z domieszką krwi lub śluzu, utrata apetytu, spadek masy ciała, nudności i wymioty, ból w jamie brzusznej, dyskomfort psychiczny związany z trudnościami utrzymania higieny osobistej podczas biegunki, 
-przygotowanie chorego do samoobserwacji i samokontroli objawów wskazujących na rzut choroby,
 
-wyznaczenie zapotrzebowania kalorycznego,
-zwrócenie uwagi na ewentualne objawy nietolerancji mleka,
-omówienie znaczenia systematycznego leczenia, 
-omówienie ewentualnych powikłań.
 
dr n. med. Lidia Sierpińska
Naczelna pielęgniarka
Szpital Wojskowy z Przychodnią, Lublin
 
Artykuł pochodzi z Magazynu Pielęgniarki i Położnej 11/2010

 

Data dodania: 2012-02-18 22:49:48
Data modyfikacji: 2012-02-18 22:49:48
Oceń
  • Currently 1.5/5 Stars.
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Wyślij znajomemu
Wyślij znajomemu
Wpisz adres e-mail osoby, do której chcesz wysłać informacje.

Informacja

Zaloguj się aby dodać komentarz.



REKLAMA
 
 
ISSN 2083-7852
Projekt i realizacja
UNIA EUROPEJSKA

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.